Marja Pruis

Met haar eerste boek, De Nijhoffs of de gevolgen van een huwelijk (1999), toonde Marja Pruis zich een gedurfd schrijversbiograaf. Het object van haar jarenlange fascinatie, de schrijfster A.H. Nijhoff, echtgenote van de dichter Martinus Nijhoff, deed ze meer dan recht door haar levensverhaal vanuit verschillende standpunten te beschrijven, inclusief dat van de biograaf. Een spannend en relativerend boek was het resultaat, dat zich laat lezen als het relaas van een queeste maar ook als een commentaar op het schrijven van biografieën. De typische verteltrant van Pruis, zinderend maar tegelijkertijd afstandelijk en ingehouden, bereikt een nieuw hoogtepunt in de roman Bloem (2002). Hierin beschrijft Pruis op pijnlijk geestige wijze een amour fou; in sneltreinvaart laat zij het lot van de minnaar zich ontrollen, onverbeterlijk pathetisch als in een doktersroman, een gedicht van Auden of een film van Truffaut. Het thema van de geliefden als intieme vreemden verkent ze opnieuw in de roman De vertrouweling (2005). Vanuit verschillende perspectieven beschrijft ze een aantal ogenschijnlijk kabbelende levens, van stellen met opgroeiende kinderen, die met elkaar op vakantie gaan en ondertussen weinig tot niets van elkaar blijken te weten. Met haar volgende roman Atoomgeheimen (2008) bewijst Pruis opnieuw de chroniqueur van het moderne (vrouwen)leven te zijn. Haar roman gaat over de onmogelijkheid alles met elkaar te laten kloppen in één leven, en dus over geheimen. In een verrassende raamvertelling krijgen we de af en toe onnavolgbare gangen van lingerie-ontwerpster Carice van Luijn voorgeschoteld, en worden we en passant getrakteerd op een onthullend inkijkje in het actiewezen van de jaren tachtig van de vorige eeuw. Opnieuw een meeslepende, actuele roman over liefde en verlies, intimiteit en trouw, angst en verleiding.
In 2011 verscheen Kus me, straf me. Over leven en schrijven, liefde en verraad, waarin het terugkerende thema de spanning tussen schrijven en schaamte, toedekken en onthullen, intimiteit en openbaarheid centraal staat. Een prikkelende combinatie van literatuur- en zelfbeschouwing, van fictie en non-fictie. In 2013 volgde Als je weg bent. Over Patricia de Martelaere en in 2016 verschijnt naast de roman Zachte riten haar non-fictie bundel Genoeg nu over mij waarin ze de vage grenzen tussen zelfhaat en ijdelheid, schoonheid en verdriet, verlegenheid en narcisme, liefde en medelijden verkent.

Behalve schrijver is Pruis redacteur van De Groene Amsterdammer. Zij stelt hierin de boekenbijlage Dichters & Denkers samen en schrijft zelf over (Nederlandse) literatuur. Ook voor LINDA.magazine schrijft ze over boeken.
Haar romans Bloem (2002), De vertrouweling (2005) en Atoomgeheimen (2008) ontvingen nominaties voor De Gouden Uil, de AKO Literatuurprijs en de Anna Bijns Prijs. Haar essayboek Kus me, straf me. Over lezen en schrijven, liefde en verraad (2011) werd bekroond met de Jan Hanlo Essayprijs. De roman Zachte riten (2016) haalde de shortlist van de ECI Literatuurprijs. In 2016 ontving Marja Pruis de J.L. Heldringprijs voor Beste columnist van Nederland.

Foto © Keke Keukelaar